• ساعت : ۹:۴۰:۲
  • تاريخ :
     ۱۴۰۰/۰۲/۲۶ 
  • کد خبر : ۱۹۵۹۰
گزارش «مشعل» از ترمیم و راه اندازی توربوكمپرسور آلمانی از سوی متخصصان شركت ملی مناطق نفت خیز جنوب

گزارش «مشعل» از ترمیم و راه اندازی توربوکمپرسور آلمانی از سوی متخصصان شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب

 

خلق  فرصت  از دل  تحریم

با آنکه این روزها، زمزمه رفع تحریم ها و مذاکرات فشرده در وین برای فصل متفاوتی از برجام در جریان است؛ باید بدانید که کارشناسان و متخصصان نفتی، هنوز دست از تلاش و کوشش برای مقابله و مبارزه با این تحریم ها برنداشته و دست به اقدام های مهمی زده اند؛ فعالیت هایی که بدون شک شرکت های خارجی را هم حیرت زده می کند. یک نمونه از این اقدام ها مرتبط با توربوکمپرسور آلمانی است که شرکت سازنده، تنها به تحویل آن اکتفا و با آمدن اسم تحریم، کارشناسان خود را از ایران خارج کرد و نه اطلاعاتی در ایران گذاشت و نه پاسخ ایمیل ها و سوالات را داد؛ اما نفتی ها دست روی دست نگذاشتند و راه جدیدی را خلق کردند. صحبت از SGT-500 از به روز ترین توربوکمپرسورهای دنیا با برند زیمنس است که در سال های اخیر وارد شرکت ملی مناطق نفت خیز شده است؛ از قضا ورود آن مصادف با تحریم های همان دوره می شود و کار نصب و راه اندازی آن معطل می ماند. با این حال متخصصان ایرانی در شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب، دست به اقدام مهمی زدند و در غیاب خارجی ها در دوره تحریم، آستین ها را بالا زدند و توربوکمپرسور زیمنس را تعمیر، نصب و راه اندازی کردند.

این فعالیت مرتبط با ایستگاه تزریق گاز ۷۰۰ پارسی، یکی از ایستگاه های راهبردی  تزریق گاز در سطح شركت ملی مناطق نفت خیز جنوب است كه امكان تزریق گاز در میدان نفتی پارسی را فرآهم می آورد. این ردیف، دارای تنها توربین سه محوره در سطح مناطق نفت خیز جنوب است كه ظرفیت ایستگاه تزریق گاز ۷۰۰ پارسی را حدود ۴۰ درصد افزایش داده و امكان تزریق در میدان پرنج را نیز فرآهم آورده است. در این اقدام که اگر تا پایان گزارش همراه باشید، به شرح آن پرداخته می شود، با استفاده از توان نیروهای متخصص و متعهد، بسیاری از سیستم های توربوكمپرسور و قطعات آن بازطراحی یا تغییر طراحی شد و نقص های این ماشین، با تكیه بر دانش فنی و مهندسی موجود در سطح مناطق نفت خیز جنوب بر طرف شد و در ابتدای سالی كه به نام «تولید، پشتیبانی ها و مانع زدایی ها» نامگذاری شده است، راه اندازی و بدون اشكال در سرویس عملیاتی قرار گرفت.

اگر می خواهید اطلاعات دقیق تری از این دستاورد مهم داشته باشید و بدانید که دقیقا چه اتفاقی رخ داده؟ ابتدا باید به معرفی 2 میدان مهم در شرکت های زیرمجموعه شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب بپردازیم؛ میدان های نفتی پارسی و پرنج که در موقعیت شرکت بهره برداری نفت و گاز آغاجاری قرار دارد. میدان نفتی پارسی در فاصله ۴۰ کیلومتری از جنوب شرقی شهرستان رامهرمز و در فاصله ۱۳۰ کیلومتری از شمال شرقی اهواز، در استان خوزستان قرار دارد که این میدان با طول ۳۶ کیلومتر و عرض ۷ کیلومتر، از غرب به میدان نفتی پرنج و میدان نفتی کرنج، از شمال به میدان نفتی ماماتین، از جنوب به میدان نفتی آغاجاری و از شرق به کوه بنگستان محدود شده است. میدانی که سال ۱۳۴۳ کشف و سال ۱۳۴۵ هم بهره برداری از آن آغاز شد و در حال حاضر از ۴۹ حلقه چاه فعال، به طور متوسط روزانه ۵۸ هزار بشکه نفت خام تولید می شود. میدان پرنج هم در فاصله ۳۰ کیلومتری از شمال غربی شهرستان بهبهان قرار دارد. این میدان، همجوار میدان نفتی پارسی و میدان نفتی کرنج قرار دارد. میدان نفتی پرنج در سال ۱۳۸۶ از سوی مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران کشف شد و عملیات توسعه این میدان نیز توسط شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب به اجرا درآمد و در همان سال هم با میانگین ۳ هزار بشکه در روز وارد مدار تولید شد؛ البته حجم ذخیره درجای نفت خام میدان پرنج، معادل یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون بشکه و ذخیره قابل برداشت آن معادل ۴۳۰ میلیون بشکه برآورد می شود که عملیات تولید نفت از آن از سوی شرکت بهره برداری نفت و گاز آغاجاری انجام می شود. حال باید بدانید که با هدف افزایش ۴۰ درصدی تزریق گاز به میدان نفتی پارسی و همچنین امكان تزریق در میدان نفتی پرنج، یك دستگاه توربوكمپرسور با توان نامی ۱۷ مگاوات از نوع سه محوره از شرکت زیمنس خریداری شد که تحویل آن مصادف با آغاز تحریم های ظالمانه بود. از این رو راه اندازی و به كارگیری این توربوكمپرسور به واسطه تحریم ها میسر نشده بود و بسیاری از سیستم ها و بخش های آن نواقصی داشت، به نحوی كه امكان راه اندازی و كاركرد مستمر آن بدون پشتیبانی فنی و قطعاتی سازنده اصلی آن بسیار مشكل و امكان ناپذیر به نظر می رسید.  روایت این اقدام را از سوی متخصصان و کارشناسان اداره مهندسی راه اندازی تاسیسات گاز از معاونت تقویت فشار و تزریق گاز مدیریت تولید شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب در گفت وگو با «مشعل» بخوانید.

محمد رزاقیان، کارشناس ارشد راه اندازی شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب در این زمینه توضیح می دهد: ایستگاه تزریق گاز ۷۰۰  پارسی در سال ۱۳۷۸ با سه ردیف توربوکمپرسور به ظرفیت اسمی ۳۶۵ میلیون فوت مکعب گاز در روز به میدان پارسی احداث و راه اندازی شد. با توجه به افزایش میزان گاز مورد نیاز به منظور تزریق به میدان نفتی پارسی و همچنین نیاز به تزریق گاز به میدان نفتی پرنج که در مجاورت آن قرار دارد، برنامه ریزی برای افزایش ظرفیت ایستگاه تزریق گاز ۷۰۰ پارسی در برنامه قرارگرفت. به این منظور امکان سنجی و برنامه ریزی برای به کارگیری یک توربوکمپرسور جدید در سال ۱۳۸۶ آغاز شد.  به این منظور در سال ۱۳۸۹ شاهد عملیات خرید و نصب توربوکمپرسور بودیم. باید این نکته را یادآوری کنم که این توربوکمپرسور، از جدید ترین و بنام ترین کمپرسورهای روز دنیا بود که به مرحله اجرایی وارد شد.  ورود توربوکمپرسور؛ اما برطرف کننده مشکلات برای دو میدان مهم نفتی نبود؛ به گونه ای که در سال ۱۳۹۱ با آغاز دور اول تحریم های ظالمانه، شرکت زیمنس آلمان به شکل یکجانبه از ادامه پروژه سرباز زد و به همین بهانه، مراحل نهایی آن ناتمام ماند.

 اما با تلاش متخصصان شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب در شرکت بهره برداری نفت و گاز آغاجاری و در مدیریت مهندسی و ساختمان، عملیات نصب در سال ۱۳۹۴ انجام شد. با توجه به تکنولوژی جدید به کار رفته در توربوکمپرسور مدل SGT-500 و نواقص مختلف اسنادی و همچنین نبود نمونه مشابه، فرایند راه اندازی و بهره برداری مستمر از آن ناکام ماند. با توجه به تاخیر پیش آمده در برنامه تزریق گاز به میدان های پارسی و پرنج و کاهش تولید نفت از مخازن مذکور، با دستور مدیرعامل وقت مناطق نفت خیز جنوب، اداره مهندسی راه اندازی تاسیسات گاز از معاونت تقویت فشار و تزریق گاز مدیریت تولید، عهده دار رفع نواقص و مشکلات و همچنین راه اندازی توربوکمپرسور شد.

 اداره مهندسی راه اندازی تاسیسات گاز چه وظایفی دارد؟

پیش از ورود به بحث توربوکمپرسور، بهتر است با وظایف اداره مهندسی راه اندازی تاسیسات گاز از معاونت تقویت فشار و تزریق گاز مدیریت تولید که عهده دار این کار شد، آشنا شویم. محمد گرجی زاده، رئیس اداره مهندسی راه اندازی تأسیسات گاز در این زمینه اشاره می کند: هدایت و راهبری عملیات راه اندازی تمامی طرح ها و پروژه های تاسیسات گازی، همچون ایستگاه های تقویت فشار و تزریق گاز، واحدهای شیرین سازی گاز، خطوط لوله انتقال گاز و پروژه های مرتبط الحاقی، تکمیلی یا توسعه ای مطابق با دستورعمل و استانداردهای مورد قبول و رایج شرکت ملی نفت ایران و با رعایت اصول، قوانین و مقررات ایمنی، بهداشت حرفه ای و زیست محیطی به ترتیب بررسی و اظهارنظر نسبت به مدارک فنی، نقشه های پروژه و کتابچه های مهندسی پایه و مقدماتی، بررسی و پیگیری انطباق عملیات اجرایی پروژه با مستندات تایید شده، نظارت میدانی بر عملیات پیش راه اندازی و راه اندازی تاسیسات در دستور کار این اداره قرار دارد. اداره مهندسی راه اندازی تاسیسات گاز که با شرح فعالیت آن آشنا شدیم، با تشکیل کارگروه تخصصی، بررسی و مرتفع کردن مشکلات موجود در توربوکمپرسور جدید زیمنس را در خرداد ماه سال ۱۳۹۷ آغاز کرد.

  روایت اقدام هایی که به ثمر رسید

به گفته کارشناس ارشد راه اندازی شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب، در ابتدا مشکل سیستم، نشت بند کمپرسور که از نوع گاز خشک است، مرتفع شد و پس از آن با توجه به بررسی های بیشتر و مشاهده مشکلات مختلف و اساسی در سیستم های برق، ابزاردقیق و مکانیکی و عدم وجود اسناد و مدارک کافی در این زمینه ها فرایند رفع اشکال وارد فاز جدید و گسترده تری شد. رزاقیان ادامه می دهد: خوشبختانه با همدلی، همکاری بخش های مختلف سازمان و حمایت های بی دریغ مدیریت این اقدامات روند رو به رشدی را شاهد بود. در ادامه به لطف خداوند متعال و تکیه بر دانش فنی کارشناسان خبره در ستاد مناطق نفت خیز جنوب و شرکت بهره برداری نفت و گاز آغاجاری و همچنین شرکت ملی نفت فلات قاره، مشکلات زیر پس از دیگری مرتفع شد و ثمره زحمات چند ماهه کارگروه در ابتدای سال ۱۴۰۰ که به سال رفع موانع مزین شد، به بار نشست.

  موانع کار چه بود؟

ممکن است این سوال مطرح شود که این تیم در مسیر فعالیت خود با چه مشکلات و موانعی مواجه بودند؟

امیر علی پور، رئیس اداره نظارت بر عملیات تولید، توزیع و تزریق گاز در این زمینه به «مشعل» می گوید: از موانع موجود می توان به مشکلات ساختاری بخش برق در مدارهای مربوطه که منجر به بازآرایی مدارها و نیز اتصال برق اضطراری ایستگاه به ردیف یاد شده در بالا منجر شد، اشاره کرد.  همچنین اشکالات ابزاردقیقی در سیستم کنترل توربین و کمپرسور از موانع اصلی راه اندازی ایمن این ردیف تشخیص داده شد که به این منظور تمامی بخش های ابزاردقیقی و کنترلی مورد بررسی مجدد قرار گرفت و عیوب آن برطرف شد.  براساس توضیحات او، با توجه به مشکل هدررفت روغن ازاین توربین، اقدام به عیب یابی و رفع آن در قسمت های متعدد مربوطه شد که از آن جمله می توان به انتخاب روغن مناسب تولید داخل و ساخت فیلتر بخارات روغن از سوی شرکت های داخلی اشاره کرد که گامی در مسیر بومی سازی اقلام مصرفی به شمار می رود.  علی پور این نکته را هم یادآوری می کند که عملیات شست وشوی شیمیایی توربین، به منظور اطمینان از پاکسازی پره های آن از دوده و روغن انجام شد. او در ادامه به بیان یکی دیگر از موانع پرداخته و می گوید: از موانع اصلی در بهره برداری ایمن و مستمر توربو کمپرسور ردیف جدید این ایستگاه، عملکرد توام با مشکل شیرهای آنتی سرج بود. هزینه بسیار زیاد در کنار زمانبر بودن تامین آنها، یکی از چالش های پیش رو بود که با بازطراحی و ساخت بخش هایی از شیرهای مذکور از سوی کارگروه در مدت زمان اندک و با صرف هزینه بسیار کم به انجام رسید. این مهم برای نخستین بار در سطح شرکت ملی نفت ایران و با توان فنی و مهندسی متخصصان شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب انجام گرفت که نقطه عطفی در دستیابی به دانش طراحی و رفع مشکل چنین شیرهای با اهمیتی بدون نیاز به حضور شرکت های بین المللی به شمار می رود. باز طراحی شیر آنتی سرج و ساخت بخشی از قطعات شیر برای اولین بار در سطح شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب انجام شد و کارشناسان این شرکت، با تکیه بر دانش فنی خود و استفاده از یک شرکت سازنده بومی در اهواز این مهم را انجام دادند که در نوع خود بی نظیر است. او این نکته را هم یادآوری می کند که البته هزینه پیشنهادی برای ساخت از طرف شرکت های بیرون از سازمان حدود ۳ میلیارد تومان بود که این مهم با مبلغ حدود ۳۰ میلیون تومان انجام شد.

اگر بخواهید از اهمیت این اقدام بدانید، کافی است اطلاع داشته باشید که عملکرد ایستگاه باعث افزایش تزریق حدود ۴۰ درصدی شده و افزون بر آن از هدررفت حداقل روزانه ۱۵ هزار بشکه جلوگیری کرده است.

تحریم و فرصتی که خلق شد

متخصصان و مهندسان شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب، از اقدام مهم به ثمر رسیده خرسند هستند و احساس افتخار و شعف دارند. می گویند با این اقدام در مسیر صیانت از نفت به عنوان کالای مهم صادراتی گام برداشته شد.

مهران علیخانی، کارشناس نظارت بر عملیات تولید، توزیع و تزریق گاز با اشاره به فعالیت شبانه روزی برای این فعالیت مهم می گوید: وقتی فهمیدیم توربین کار کرد و فعالیتی که مدت ها برای آن وقت گذاشتیم، نتیجه داد، لذتی بی نظیر داشت.

بدون شک کاری ارزشمند است که شبانه روز برای آن کار شد و با توان داخلی به ثمر رسید. احساس ما غیرقابل وصف است. علم ایرانی را دست کم نگیریم.

این گروه معتقداست، حاصل جمع فعالیت گروهی و علم و دانش می تواند مرزها، محدودیت ها و سدهای مختلفی را پشت سر بگذارد و در کنار محک دانش داخلی، فرصت ها و روزنه های زیادی ایجاد کند.

با این اوصاف می توان گفت که مدیرعامل جوان شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب، نتیجه اعتماد به کارشناسان خود را گرفت و اگر این اعتماد نبود، دستاورد امروز را شاهد نبودیم.

آنچه در این میان نباید از آن غافل بود، آنکه این دستاورد می تواند به عنوان تجربه ای مناسب در سایر بخش های صنعت نفت هم به کار گرفته شود. آنگونه که کارشناسان شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب در مسیر کشف راه حل های مناسب برای حل موانع و مشکلات در این توربین، پس از استعلام از کشورهای همسایه، با نمونه ای از این توربین در سکوی نفتی سروش، به عنوان یکی از میدان های نفتی ایران در خلیج فارس در شرکت نفت فلات قاره ایران مواجه شدند و توانستند در این راه از تجربه آنها بهره بگیرند و حالا هم مجموعه تجارب کلی آنها در این مسیر، راهگشای سایر بخش ها خواهد بود.

 توربوکمپرسور از سری مدل های جدید زیمنس پس از موفقیت کارکنان و متخصصان شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب از فروردین ماه که با ظرفیت خود کار می کند به هر دو مخزن پارسی و پرنج گاز تزریق می کند، این یعنی صرف فعل توانستن.

کار نصب و راه اندازی توربین زیمنس از سوی کار گروه زیر به ثمر رسیده است:

 

محمد گرجی زاده        مهندسی راه اندازی تأسیسات گاز / مدیریت تولید

امیر علی پور           نظارت بر عملیات تولید، توزیع و تزریق گاز / مدیریت تولید

محمد رزاقیان              نظارت بر عملیات تولید، توزیع و تزریق گاز / مدیریت تولید

محمدکریم شیرالی       مهندسی راه اندازی تأسیسات گاز / مدیریت تولید

مهران علیخانی        نظارت بر عملیات تولید، توزیع و تزریق گاز / مدیریت تولید

فضل اله آرمون        خدمات مهندسی تعمیرات / مدیریت تولید

محسن سرلک          خدمات مهندسی تعمیرات / مدیریت تولید

علی سرکهکی         شرکت ملی فلات قاره ایران

حسین حسین آباد       مهندسی تعمیرات / آغاجاری

یوسف ظهیریان       مهندسی تعمیرات / آغاجاری

حجت اله نجاریان     مهندسی تعمیرات / آغاجاری

امید کاردانفر            تعمیرات / بخش ۱ آغاجاری

حسن رفیعی             تعمیرات / بخش ۱ آغاجاری

امین کیانی               تعمیرات / بخش ۹ آغاجاری

سعید کیانی              تعمیرات / بخش ۱۰ آغاجاری

سورنا حسینی          تعمیرات / بخش ۱ آغاجاری

محمدنبی جعفری         تعمیرات / بخش ۲ آغاجاری

بهادر امانی              تعمیرات / بخش ۱ آغاجاری

سیدعلیرضا موسوی نسب       تعمیرات / بخش ۱۰ آغاجاری

اکبر رستمی             عملیات / پارسی آغاجاری

ناصر محمدزاده           تعمیرات / بخش ۱ آغاجاری

بابک بهرامیان         تعمیرات / بخش ۱ آغاجاری

اصغر راشدی          تعمیرات / بخش ۱ آغاجاری

علی خلف پور         تعمیرات / بخش ۱ آغاجاری

حسن بی بیان            تعمیرات / بخش ۱ آغاجاری

پیمان ظاهری          تعمیرات / بخش ۱ آغاجاری

بهنام بیگی               تعمیرات / بخش ۱ آغاجاری

اکبر آقایی                عملیات / پارسی آغاجاری

امتیاز :  ۰ |  مجموع :  ۰

برچسب ها

    V6.0.5.0