• تاريخ :
     ۱۳۹۹/۰۵/۱۰ 
فرماندهان صحنه، نسل جدید مدیران حوادث صنعت نفت:
فرماندهان صحنه، نسل جدید مدیران حوادث صنعت نفت
فرماندهان صحنه، نسل جدید مدیران حوادث صنعت نفت.

فرماندهان صحنه، نسل جدید مدیران حوادث صنعت نفت

 

سعید سپهری کیان

 

ششم مرداد، نشستی مجازی و تحت پرو تکل‌های فاصله‌گذاری اجتماعی به طور همزمان بین تهران، اهواز و عسلویه برگزار شد که وزیر نفت به صورت ویدیوکنفرانس مهمان آن بود و مدیران شرکت‌های ملی مناطق نفتخیز جنوب و پارس جنوبی به نیابت از ایشان گواهینامه های بین‌المللی صلاحیت حرفه ای فرماندهان حوادث صنعت نفت را به فارغ التحصیلان این دوره‌ی راهبردی اعطا کردند. در این بین 4 نفر از کارشناسان ایمنی مناطق نفتخیز جنوب و 5 نفر از منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر گواهینامه صلاحیت حرفه ای خود را به نیابت از وزیر محترم نفت از دست مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفتخیزجنوب گرفتند.

سخنان مهندس بیژن زنگنه و دکتر احمد محمدی در مورد اهمیت HSE و آموزش سایر نیروهای سازمان در راستای ارتقای سطح ایمنی سرمایه های انسانی و تاسیسات فرایندی که در چند خبر منتشر شد، بخوبی گویای فرایند آموزش و اعطای این گواهینامه‌ها و اهمیت آموزش و انتقال تجربه‌های مرتبط با مدیریت شرایط اضطراری بود.

اما آنچه در این گزارش مورد کنکاش قرار می گیرد، تصمیم مهم و سازنده ای است که موجبات تربیت نیروهایی کارآمد تحت عنوان "فرماندهان صحنه" را برای صنعت نفت کشور فراهم آورد.

داستان تربیت فرماندهان صحنه، حاصل تجربه‌ها و درس‌هایی است که طی ده سال گذشته از خلال حوادث صنعتی نفت به دست آمده است. پس از حادثه آتش سوزی پتروشیمی بوعلی در سال 1395 و عملیات مهار فوران چاه ۱۴۷رگ سفید، مدیران ارشد و کارشناسان حوزه ایمنی نفت با بازخوانی گزارش های تحلیلی حادثه دریافتند که سرعت عمل در تصمیم‌گیری، هماهنگی در اجرا و فرمانپذیری در تمام مراحل عمل، اصلی ترین نقش را در کنترل سریع حادثه و جلوگیری از گسترش عوارض و بروز خسارات بعضاً جبران ناپذیر دارد.

تصمیم اصولی وزیر نفت و صدور دستور تربیت فرماندهان صحنه، روزآمد سازی سازمان ایمنی و ایجاد وحدت رویه در عملیات مقابله و مهار آتش را در برنامه‌هایHSE  این وزارتخانه قرار داد به نحوی که در هشتاد و نهمین جلسه شورای معاونت صنعت نفت و دو هزار و پنجاهمین جلسه هیئت مدیره شرکت ملی نفت در سال 96 مصوب و مقرر شد تا نیروهای زبده ایمنی با هدف عهده‌داری فرماندهی صحنه، با حضور در دوره تخصصی ویژه، بامدرن ترین تکنیک‌ها، روش‌ها و استانداردهای بین المللی مواجهه به مدیریت حوادث، آشنا شده و آموزش‌ها و آزمون‌های لازم را بگذرانند.

 

فرآیند انتخاب از یک فراخوان کلی برای کلیه رؤسا و کارشناسان ایمنی آتش نشانی وزارت نفت با شرایط سِمت سازمانی مرتبط و سن کمتر از ۵۰ سال آغاز شد؛ ۳۵۰ نفر کاندیدای این دوره‌ها شدند که از آن میان 228 نفر امکان حضور در آزمون ورودی طرح را پیدا کردند.

برای گزینش نیروها، مصاحبه و آزمونی در دو مرحله برنامه ریزی شده بود: مرحله اول، آزمون فنی، رایانه، زبان انگلیسی، روانشناسی و هوش بود که به مدت دو روز برگزار گردید و پس از انجام غربالگری، 110 نفر انتخاب شدند. در مرحله بعد، آزمون ها در سطح بالاتری شامل آزمون‌های رو در رو علاوه بر مصاحبه هایی با محورهای مختلف اعم از ارزیابی ریسک، فرماندهی صحنه، موارد تخصصی ایمنی/آتش نشانی و تست های پیچیده روانشناسی برگزار شد. یک شرکت خصوصی آزمونگر، آزمون های شبیه سازی را برگزار نمود و چهار داور نیز براین فرایند نظارت می‌کردند. در نهایت از این مرحله نیز 45 نفر به عنوان فرماندهان آینده‌ی صحنه انتخاب و برای گذراندن دوره‌های تخصصی به خارج از کشور اعزام شدند.

آزمون و مصاحبه های فوق تحت نظارت مرکز توسعه مدیریت صنعت نفت و اداره کل HSE وزارت نفت انجام و محل برگزاری دوره‌ها کشور فرانسه بود.

ژزیف(GESIP)، یک شرکت بین المللی فرانسوی، آموزش ۴۵ نفر را به عهده گرفت. ژزیف، سابقه درخشان آموزش آتش نشانی به غول‌های نفتی اروپا مثل توتال را در پرونده خود دارد. آموزش های فنی، اقدام پشت میزی، کارگروهی، تببین چارت فرماندهی صحنه و سایر آموزش‌ها به صورت فشرده توسط مدرسان ژزیف ارائه شد. آزمون‌های بازخوردگیری نیز جهت امتیازدهی برگزار گردید. در مرحله پایانی، آموزش‌های تخصصی عملی در دستور کار قرار گرفت. سناریو‌های مختلفی از جمله نشت گاز سمی علاوه برآتش سوزی مخازن، مخازن تحت فشار، محوطه های عملیاتی، خطوط و تاسیسات تحت فشار و فوران چاه اجرا می شد و هر یک از کارشناسان نقش های متفاوتی اعم از فرمانده صحنه، مدیر بحران یا آتش نشان را برعهده می گرفتند. بخش دیگری از آموزش، شبیه سازی بود که در آن کارشناسان با نرم افزار شبیه ساز به راهکاریابی می‌پرداختند.

آموزش‌ها به صورت روزانه مورد پایش و آزمون‌ قرار می گرفت. دو گروه این وظیفه را برعهده داشتند: گروه اول، کارشناسان ژزیف و گروه دوم، گروهی از کارکنان صنعت نفت بودند که فرایند آموزش را بر اساس شرایط بومی صنعت نفت ایران مورد نظارت و ارزیابی قرار می دادند.

به گفته شرکت کنندگان، آموزش انجام کارِ تیمی و گروهی، کار با شبیه‌سازها، پیاده‌سازی سناریوها، روش کنترل سناریو، آشنایی با روش‌های نوین کار در اتاق مدیریت بحران و ارتباط با رسانه‌ها در شرایط خاص، مهمترین مهارت‌های ارائه شده در این دوره بوده است.

یک نکته این‌که: به باور برخی از فارغ‌التحصیلان این دورها، شناسایی، آشنایی و تهیه فهرستی از همکاران باتجربه و متخصص صنعت نفت بسیار حایز اهمیت است، چرا که این افراد می‌توانند در شرایط خاص، تجارب و توانمندی های خود را به اشتراک گذارده و به عنوان اتاق فکر و مشاوران و حتی نیروهای خط اول عمل کنند.

نکته‌ی دیگر این که: قرار است یک نظام واکنش سریع در شرایط اضطراری به صورت نرم افزاری و سخت افزاری در مجموعه وزارت نفت پیاده سازی شود که کلیت آن در قالب نمودار جدیدی تحت عنوان مدیریت شرایط اضطراری طراحی خواهد شد، که اساس ان بر فعالیت سه گروه استوار است: 1. گروه مدیریت بحران، ۲. فرماندهی صحنه و۳. آتش نشان/امدادگر.

این تصمیمات کلان و آن فرایند کاملا روزآمد و حرفه‌ای آموزش 45 نفر از کارکنان صنعت نفت، مولفه‌هایی چون هماهنگی سریع و به هنگام کارگروه ها، توان تصمیم سازی در کوتاه‌ترین زمان، حفظ آرامش در زمان بروز حادثه و اتخاذ تدابیر متوالی بر اساس پروتکل‌های بین المللی و ایمن را در بدنه‌ی ایمنی صنعت نفت پررنگ تر می‌سازد و این یعنی می‌توان اطمینان حاصل کرد که در صورت بروز حوادث اجتناب‌ناپذیر در گستره‌ی صنعت نفت و سایر سازمان‌ها، آتش‌سوزی‌ها در کوتاه‌ترین زمان و با کمترین زیان مهار گردد.

امتیاز :  ۰ |  مجموع :  ۰

برچسب ها

    V5.7.4.0